Woensdagavond introduceert Marta Stapert de interestgroep met onder andere een oefening: Ga na van binnen hoe wil jou naam geschreven worden. Zo hebben we alvast een naambordje die we voor ons leggen, iedere keer dat we bijeen komen
Donderdag
breiden we deze oefening uit, waarbij de felt sense van je eigen naam wordt
uitgenodigd: Hoe wil je genoemd worden, hoe klinkt het, hoort er een gebaar bij?
Zo stellen we ons aan elkaar voor, na deze inkeer. De deelnemers van de groep
spiegelen het geheel. De naam, het geluid, het gebaar. Vrijwel iedere keer
verschijnt er een glimlach wanneer een deelnemer zijn naam op deze manier
gespiegeld krijgt.
Daarna inventariseren we wat een ieder graag met deze groep zou willen, welke
ervaring wil je delen en waar wil je meer van weten. Globaal konden we daar 2
thema’s uithalen: hoe introduceer je focussen bij kinderen? En wat kun je met
focussen nadat kinderen een traumatische ervaring hebben. En we willen een
joyful experience. We maken 3 subgroepen die dit voor bereiden.
Vrijdag staat
centraal: Hoe introduceer je focussen bij kinderen. Het is belangrijk om eerst
contact te maken met je eigen innerlijke kind, zodat je je in kunt leven in de
belevingswereld van het kind. Wat had jij nodig als kind?
Het verschil voelen van hoe het is met een kind te zijn of er voor
een kind zijn. Het is voor het kind belangrijk dat je het beide kunt zijn:
voor het kind en met het kind. Ouders en verzorgers moeten
leren als een container voor kinderen te zijn.
Joyfull experience: hierin nodigen we de felt sense uit om na te gaan welk dier op dit moment bij jou past en hoe voelt het om je als dat dier te gedragen, welk geluid maak je, welke beweging en hoe voel je je als dat dier en op welke manier breng je dat naar buiten? Wil je contact met de andere dieren maken of juist niet? Na deze ervaring tekenen we het geheel van dit alles nog eens op papier. Deze oefening kan kinderen aan moedigen om hun innerlijke wereld te verkennen en het ook naar buiten te brengen. Voor ons als volwassenen was het een joyfull experience.
Zaterdag staat
kinderen en trauma centraal. Nancy Falls geeft ons een uiteenzetting over
trauma. Trauma is een gebeurtenis die het lichaam overweldigt. Het is meer dan
je kunt hanteren en je kan er niet van weg. Er zijn trauma’s die eenmalig zijn,
zoals een ongeluk of een natuur ramp en er zijn trauma’s die herhaaldelijk
gebeuren zoals bij seksueel misbruik het geval kan zijn. Dit laatste is
moeilijker te verwerken. In Noord Amerika ligt het cijfer op eenderde van de
meisjes en een zevende van de jongens onder de 18 die seksueel misbruik hebben
ervaren. Kinderen worden vaak onder druk gezet om het geheim te houden.
Signalen van kinderen die misbruikt worden zijn o.a.:
Plotseling gedragsverandering; bepaalde situaties proberen te vermijden;
nachtmerries; terugval in ontwikkeling bijvoorbeeld bedplassen; vreemde
denkpatronen; zichzelf slecht voelen. Fysieke gevolgen kunnen zijn: hyperalert
en een slecht geheugen.
Bij adolescenten kan het een signaal zijn wanneer het kind altijd lacht of het
kind dat veel te dicht bij komt en geen grenzen voelt.
Uitgangspunt bij het werken met deze kinderen is: het kind is de expert; het
kind heeft alles in zich om zichzelf te genezen; een focussende houding naar het
kind, bewust zijn van je eigen emoties (de I-It relationschip); de juiste
afstand voor het kind volgen; wees niet naïef en niet bang. Geef het kind altijd
toestemming om niet mee te doen. Bijvoorbeeld met handen vast houden, ogen
sluiten, met de aandacht in het lichaam moeten zijn.
We doen een oefening waarin we ons voorstellen hoe het is om een 5 jarige te
zijn met verdriet en tegenover jou staat een onderwijzer. Welke afstand heb jij
als kind nodig? Hoe dichtbij mag de ander zijn? De afstand bleek voor een ieder
erg verschillend te zijn en er ook van af te hangen of je de volwassene
tegenover je kent of niet. Als volwassene kun je de juiste afstand dus niet voor
een kind bepalen. Het kind weet dit zelf.
Goldie Milgram deelt met ons haar ervaring en handelswijze kort na de aanslagen van 11 september 2001. Zij was in New York en zag het tweede vliegtuig de Twintowers binnen vliegen. Ze heeft als eerste contact gezocht met andere geestelijken in de wijk. Met elkaar hebben ze gezorgd voor een ontmoetingsplaats waar mensen met elkaar hun ervaringen en emoties konden delen en wachten. Er kwam een groot mededelingenbord (the wall of anger and consoling) te hangen waar mensen hun emoties in de vorm van gedichten of brieven op kwijt konden. Ze heeft vrijwilligers gevraagd die bereid waren te luisteren. Deze mensen kregen van haar een stoomcursus in de focussende houding en kregen een papieren hart omgehangen. Wanneer ze vol waren van het luisteren, konden ze het hart omdraaien. Zo is zonder woorden duidelijk voor iedereen wie kan luisteren en wie niet. Spontaan ontstond de gewoonte om mensen die het hart hadden omgedraaid een bloem te geven als dank voor hun diensten. Met ouders en kinderen hebben ze rituele oefeningen gedaan om solidariteit en veiligheid te creëren in een tijd waarin angst en verwarring is. Goldie heeft deze oefeningen met ons gedaan. Ik vond ze krachtig en ontroerend tegelijk.
Zaterdagmiddag
is er de workshop Focusing with Children van Marta Stapert.
De workshop begint met een oefening die je met ouders of met leerkrachten kunt
doen als introductie op Focussen met kinderen.
Dan zien we een video die Marta zo nu en dan stop zet om te eruit te lichten wat
belangrijk is. Deze video gaat over een jongen die voor het eerst in de
speel/spreek kamer van Marta komt. In deze eerste sessie brengt Marta ter sprake
waarom deze jongen komt. Hij weet dat hij voor problemen komt dus vraagt ze ook
naar het moeilijke. Ze vraagt ook toestemming om de deur op slot te doen zodat
ze niet gestoord kunnen worden. Jij moet van binnen kunnen voelen of en hoe
het klopt. In de eerste sessie wordt ook het tekenen al geïntroduceerd.
Kinderen hebben meteen al een patroon van hoe een volgende sessie moet verlopen,
daarom is het goed dit tekenen al meteen te introduceren. De beweging van het
kleuren kan iets los maken. Marta krijgt een impressie van de felt sense van een
tekening maar gebruikt dit nooit voor een diagnose. Er is altijd de vraag aan
het kind: “Heeft de tekening jou iets te vertellen?”
In een andere video zien we Marta samen kleuren met een kind. Het kind vertelt
hoe het moet en corrigeert als ze dat nodig vindt. We zien ook hoe het kind
Marta vraagt een verhaaltje te vertellen. Ze begint met een konijn verhaaltje.
Er was eens een konijntje …en laat vervolgens het meisje het verhaaltje
invullen. Stap voor stap wordt het verhaaltje uitgebouwd en eigenlijk vertelt
het meisje haar eigen verhaal en wat ze van de moeilijke dingen vindt. Met
konijnverhaaltjes kunnen kinderen dus op een heel veilige manier kwijt wat ze
mee maken en ze kunnen beïnvloeden hoe het verhaal volgens hen zou moeten
zijn.
Een van de Japanse deelnemers heeft haar ervaring met focussen en een kind
getekend zodat we een levendig beeld krijgen van het verloop en de ontwikkeling
in deze sessies met dit kind.
Als we zondagochtend afsluiten voelt het vol en rijk. “To be in contact with the wisdom of all members of the group”, merkte een van ons op. Het zelf ervaren heeft bijgedragen tot het ontwikkelen van het groepsproces.
We kunnen
elkaar vinden op the discussion-list van Childrens Focusing Corner,
Inschrijven is mogelijk via
www.focusing.org/children
Harriët Teeuw